Handleiding oorbellen maken met polymeerklei

Ik ben Inge, jouw oorbellen expert.

Oorbellen maken uit polymeerklei is mijn passie. Mijn ogen gaan twinkelen als ik met klei bezig ben. Ik kom dan volledig uit mijn hoofd en kom tot rust.

Die passie wil ik graag doorgeven tijdens workshops, maar ook in deze handleiding.

Ik leg je stap voor stap uit hoe je zelf thuis oorbellen kan maken. Als het ware een workshop vanaf jouw computerscherm.

Ik heb ook nog een reeks veel voorkomende vragen - die ik krijg tijdens een workshop in mijn atelier - voor jou gebundeld onderaan deze pagina.

Zin om te ontdekken wat creatief zijn met jou doet? Goesting om oorbellen te maken?
Laten we starten !

Creatieve groeten,

Inge

Heb je heel deze handleiding gelezen maar lukt er wat niet of is de handleiding niet duidelijk? Stuur me dan gerust een DM via Instagram of een Whatsapp bericht (niet bellen, ik ben telefonisch niet echt bereikbaar)

Voor we beginnen

Om te beginnen met oorbellen maken heb je niet heel veel nodig. Kocht je een DIY box dan zit al het nodige er in om je eerste oorbellen te maken.

Handig om bij de hand te hebben naast de inhoud van de DIY box:

vel gewoon printpapier
vochtige (baby)doekjes
eventueel een gladde effen tegel

Voorbereiding: Geschikte werkplek

Kies een aangename werkplek.
Zorg voor een propere stofvrije omgeving. Polymeer klei trekt snel stof en haartjes aan en dat willen we niet in onze juwelen. Pluisjes van (wollen) kleding of losse haren (van jezelf of huisdieren) kunnen in je klei komen en zijn vooral zichtbaar bij lichte klei. Buiten werken met klei is af te raden, zeker als er wind staat (zand, blaadjes, vuil, stof, …)

Voorbereiding: Geschikte ondergrond

Zoek een gladde ondergrond waar de klei goed aan blijft kleven. Hierdoor blijft de klei op je ondergrond liggen wanneer je vormen uitsteekt, en blijft de klei niet in de uitsteker hangen.

Bijvoorbeeld een gladde effen tegel zoals badkamertegel van 20x20cm die je bij de doe-het-zelf zaak vindt (of je bij mij kan bestellen) of misschien heb je nog eentje in reserve liggen na de bouw of verbouwing van je huis. Ook een glasplaat of marmeren snijplank kan dienst doen als ondergrond. Heb je een marmeren keukenwerkblad, dan heb je geluk want ook dat werkt perfect als ondergrond.

Je klei uitrollen op bakpapier is niet handig want daar kleeft je klei niet aan en dus zal de klei in de uitsteekvorm blijven zitten en dat willen we niet.

Voordeel gladde tegel of glasplaat

Extra voordeel van het gebruik van een (kleine) tegel: Je kan de uitgestoken onderdelen gewoon met tegel en al de oven in schuiven zodat je de stukjes niet van de tegel af moet halen (minder risico op vervorming).

STAP 1. Kiezen van je vormen & Kleuren

Kies welke uitsteekvormen je wil gebruiken, en kies je kleuren.

Enkele tips of suggesties:

~ Oorbellen uit 2 stukjes kunnen leuk zijn in 2 verschillende kleuren.

~ Geen fan van felle kleuren? Je kan lichtere tinten maken door wit er door te mengen. Begin met wat witte klei en voeg beetje bij beetje kleur toe

~ De microcutters (metalen uitstekers met gekleurde achterkant) kan je ook gebruiken als uitsteekvorm voor een steker

STAP 2. Conditioneren & uitrollen van de klei

Dit is het zachter maken van de klei.

Snij een stukje klei af en rol dit een beetje plat. Vouw het dubbel en rol opnieuw plat. Of rol tussen je handen tot een balletje of worstje. Door de warmte van je handen en het kneden wordt de klei zachter.

Klei die nog niet goed geconditioneerd is breekt en brokkelt als je het dubbel vouwt en kan je niet goed uitsteken.

Zodra de klei mooi soepel en zacht is, is het goed. Neem je tijd hiervoor! Dit komt het eindresultaat ten goede!

Wie koekjesdeeg uitrolt weet dat het moeilijk is om egale dikte te krijgen. Daarom ... diktelatjes !

We gaan de klei met de acryl roller uitrollen tot 2,5mm dikte.

Neem de 2 diktelatjes. Leg die links en rechts van je stukje klei en rol vlak tot je roller mooi over de latjes rolt. Door deze diktelatjes te gebruiken wordt je klei overal 2,5mm dik en krijg je geen oneffen oppervlak.

DIY box ~ polymeerlei zacht maken of conditioneren en uitrollen

TIP: Let erop dat je geen luchtbelletjes in je klei krijgt, want die komen jammer genoeg naar boven wanneer je de klei bakt en dat zie je. Rol na het dubbelvouwen steeds met de vouw aan de zijkant zodat eventuele lucht kan ontsnappen om luchtbellen te vermijden.

TIP: Het flexibele mes is scherp ! Kleef eventueel een stukje washitape of schilderstape op de botte kant zodat je het mes nooit ondersteboven vasthoudt en je snijdt. Want als het op je tafel ligt, valt het niet meteen op wat de scherpe en wat de botte kant is.

PRO Tip: Heb je toevallig een pastamachine in huis die je niet gebruikt? Super, deze kan je ook gebruiken om klei te conditionere en uit te rollen Begin eerst op de dikste stand en ga nadien dunner. Als je de klei dubbel vouwt, dan steeds de vouw aan de zijkant of met de vouw eerst door de pastamachine.
Ter info: Ik gebruik een Marcato Atlas 180 op stand 2 voor juiste dikte.

STAP 3. Vormen uitsteken en gaatjes maken

Steek met je uitsteekvormen de stukjes uit. Duw het vormpje mooi recht naar beneden en haal weer omhoog. Wiebel eventueel een heel klein beetje met het vormpje voor je deze terug omhoog tilt. De uitgestoken vormpjes laat je liggen op je plaatje.

De rest van de klei verwijder je nog niet !

Bepaal waar de gaatjes voor de ringetjes komen. Maak het gaatje circa 1,5mm van de rand. Gebruik het kleinste metalen prikkertje om mooie gaatjes te maken. Prik goed tot op het plaatje zodat het gaatje volledig door de klei is. Draai een beetje en haal de steker weer recht omhoog.

Nu mag je de overtollige klei verwijderen.

DIY box ~ vormen uitsteken uit polymeerklei (gebruik cutters en microcutters)

Tip: Klei blijft soms in kleine uitsteekvormen kleven. Dompel daarvoor je cutter eerst in maizena en steek dan de klei uit. Minder kans op klei die in je cutter blijft zitten.

Borstel nadien je overtollige maïszetmeel goed weg zodat er geen witte resten op je klei achterblijven.

TIP: maak de gaatjes niet te ver van de rand als je stukjes aan elkaar elkaar wil maken met ringetjes want hoe verder van de rand, hoe groter de ringetjes moeten zijn. Maar indien minder dan 1mm van de rand, dan kan de klei scheuren.

PRO tip: Je kan je gaatjes ook boren na het bakken. Gebruik hiervoor een handboortje.

STAP 4. Afbakken van je oorbellen

Verwarm de oven voor op 130°C (hete lucht).

Je kan de ongebakken stukjes met het bijgeleverde flexibele mes (ook wel tissue blade genoemd) verwijderen van de ondergrond. Dit vraagt wel de nodige vaardigheid en is iets waar je wellicht even mee moet oefenen. Hou het mes in een hoek van 10° à 15° ten opzichte van de ondergrond. Probeer in een soepele beweging je hele oorbel los te halen. Twijfel niet of stop iet halverwege.

Leg de stukjes op gewoon printpapier op een bakplaat om ze af te bakken.

Eens de oven warm is, schuif je de stukjes er in en bak je de stukjes voor minstens 30 minuten. Zelf bak ik meestal 45 minuten. Hier wordt de klei enkel sterker van. Bak zeker niet korter of op andere (hogere) temperatuur!

DIY box ~ polymeerlei onderdelen met flexibel met van de tegel verwijdere om af te bakken

Tip: Als je klei niet genoeg geconditioneerd werd, zal deze sneller breken bij het losmaken van de stukjes. Dus zeker eerst je klei goed zacht maken.

Tip: Het losmaken van de klei met het flexibel mes vraagt wat oefening. Oefen dit met stukjes in 1 kleur voor je begint aan speciale patronen. Mislukt het? Dan kan je de klei opnieuw uitrollen en nieuwe poging wagen.

Ik toon de techniek nogmaals:

PRO tip: Dunne en/of grote vormen en grotere cirkels vervormen het snelste bij het het losmaken van de stukjes met het flexibel mes. Dit kan je voorkomen door stukjes op de tegel te bakken.

Steek je vormen uit, verwijder de overtollige klei en laat de uitgestoken stukjes liggen op de tegel. Steek de tegel met de kleistukjes in de oven. Geen schrik, je tegel zal zeker niet barsten op 130°C.

STAP 5. Afkoelen van de stukjes klei

Laat de stukjes goed afkoelen in de oven, of haal je bakplaat er uit en laat afkoelen.

Heb je geen geduld? Laat dan koud water over de stukjes stromen of leg ze in een kommetje met koud water.

TIP: zorgt dat kleine stukjes niet kunnen wegspoelen door de gootsteen wanneer je ze onder de kraan afspoelt. Zeefje is handig.

STAP 6. Schuren van de stukjes klei voor gladde randen

De randen van de stukjes kunnen wat ruw zijn. Gebruik het schuursponsje of vijltje om de randen glad te schuren.

Het schuursponsje heeft een ruwe en een fijnere kant. Begin met de ruwe kant en werk af met de fijne kant. Mooie gladde randen zorgen voor een professioneel resultaat.

Een nagelvijltje kan ook handig zijn om te schuren, zeker op plekjes waar je met het schuursponsje niet aan kan

DIY box ~ randjes van kleistukjes gladschuren

TIP: Spoel het stof van het schuren van de stukjes af onder de kraan en droog af met een keukenhanddoek of tussen keukenpapier.

STAP 7. Kleistukjes assembleren tot oorbellen

Nu is het tijd om de onderdelen aan elkaar te bevestigen. Hang de stukjes aan elkaar met goud- of zilverkleurige ringetjes. En bevestig aan een oorhaakje, oorstekertje of hoops (ringetjes of hoepeltjes).

Maak je stekertjes dan kan je met wat secondelijm het stekertje kleven op het oorstukje. Je hebt niet veel secondelijm nodig. Gebruik best gelvormige secondelijm zoals deze uit de DIY box.

TIP: Laat druppeltje secondelijm uit je tube komen. Stekertje op secondelijm doppen en niet met je tube lijm op de klei doen want dan heb je teveel lijm.

STAP 8. Straal vol trots en zelfvertrouwen

Wees trots op wat je gemaakt hebt. Jouw unieke oorbellen die je zelf gemaakt hebt !

Deel gerust jouw creaties op Instagram en tag @ateliermeer.be of gebruik de hastag #mijnAtelierMeer en inspireer ook anderen.

Ik hoop vooral dat je plezier beleefd hebt aan het creëeren.

Extra technieken

Marmereffect

Marmeren kan op verschillende manier.

Hier vertrek ik van enkele kleuren klei die ik zacht maak en tot worstjes rol.

De worstjes klei ga ik rond elkaar draaien en dan uitrollen. Het filmpje toont het duidelijker.

TIP: Ook leuk om te doen met restjes klei of overschotten van terrazzo effect. Of soms ontstaan er leuke patronen wanneer je klei aan het mengen bent.

Terrazzo techniek of vlekjestechniek

Rol een basiskleur uit op de gewone dikte van 2,5mm dik (stap 3)

Kies verschillende kleuren waarmee je vlekjes wil maken. Je hebt niet veel nodig.

Maak kleine worstjes van diverse kleuren klei, plet het uiteinde wat tussen je vingers en scheur en kleine stukjes af voor een organische terrazzo. Leg deze stukjes willekeurig op de basiskleur.

Hoe dikker de stukjes, hoe meer deze zich uitspreiden (groter worden) wanneer we er straks met de roller over gaan. Het is maar welk effect dat je wil bereiken. Je kan stukjes klei ook laten overlappen.

Wil je eerder allemaal kleine rondjes? Maak dan dunne worstjes en snij er met een cuttermes of hobbymes kleine schelletjes af, of rol hele kleine bolletjes en leg deze op de uitgerolde klei in een willekeurig patroon of patroon naar keuze.

Eens je alle kleuren erop gelegd hebt, leg je eventueel een blad papier op de uitgerolde klei en ga je er nog eens met de roller over. Zorg dat je diktelatjes er nog liggen zodat je een vlak resultaat blijft hebben. Je hoeft maar lichtjes te rollen.

Steek nu je vormen uit. Soms is het even zoeken hoe dit het mooiste uit komt.

Mis je nog wat kleur? Dan kan je simpelweg extra stukjes klei erbij leggen en opnieuw uitrollen. Doe dit zeker voor het uitsteken van je vormen!

DIY box ~ terrazzotechniek met polymeerklei

TIP: Wil je maar 1 paar met terrazzo effect maken? Stempel eerst de vorm die je wil gebruiken in de klei (dus lichtjes drukke in de klei, nog niet uitsteken) zo kan je beter zien waar je vlekjes uiteindelijk gaan komen en heb je niet teveel overschotten.

Matte afwerking

Standaard heeft polymeer klei een wat matte gladde afwerking. Wil je graag een mooie effen matte afwerking dan kan je wat gewoon papier leggen op de ongebakken klei en lichtjes over het papier wrijven. Dit maakt het iets matter. Doe dit het beste voor het uitsteken van je stukjes.

Dit helpt ook om vingerafdrukken minder zichtbaar te maken.

TIP: Wil je het nog matter, gebruik dan schuurpapier (bvb met korrel 120 of 240). Leg het zuivere stofvrije schuurpapier met de ruwe kant op de ongebakken klei en ga er licht met de roller over. Zo krijg je een iets ruwere structuur die matter oogt. Niet te hard drukken op je roller want dan kleeft het schuurpapier te hard in de klei.

Extra tips

Materiaal reinigen bij kleurwissel

Poets je roller, mes en uitsteekvormen voor je een nieuwe kleur gebruikt. Ideaal hiervoor zijn vochtige (baby)doekjes.

Was ook je handen tussen verschillende kleuren door. Sommige kleuren geven wat af aan je handen (vooral rood). Maar simpelweg wassen met wat handzeep of je handen schoonvegen met een vochtig doekje, lost dit op.

Let dus op dat je na het werken met een donkere of felle kleur niet gaat werken met wit zonder eerst alles te reinigen.

Wil je oorbellen in lichte en in donkere kleuren maken? Maak dan eerst de stukjes in de lichtste kleur !

DIY box ~ materiaal reinigen bij werken met polymeerklei

TIP: Reinig cutters met vochtige doekjes of met isopropyl alcohol (industriële alcohol). Isopropanol lost de ongebakken klei op. Laat goed drogen. Niet vochtig bewaren. Nooit in vaatwasser. Kan niet tegen hitte.

Kleuren mengen

Je kan de meeste Cernit kleuren mengen. Zeker Number One, Metallic en Pearl omdat deze kleuren niet van kleur veranderen bij het bakken.

Translucent, Opaline, Neon Light verandert wel van kleur dus als je deze gaat mengen is het resultaat redelijk onvoorspelbaar. Test dan eerst in kleine hoeveelheden.

Geel en blauw is groen, rood en wit is roze, geel en rood is oranje, ... Maar ook turquoise (uit de set zomerkleuren) en geel geeft groen. Het is vaak experimenteren.

TIP: Wil je pastelkleuren maken. Begin dan eerst met wit en voeg beetje bij beetje een felle kleur toe.

Omgekeerd. Wanneer je donkerder wil gaan door zwart toe te voegen. Begin dan met je felle kleur en voeg beetje bij beetje zwart toe.

De donkerste en felste kleuren overheersen snel.

Overschotten bewaren

Klei is gevoelig voor stof.

Bewaar restjes in een afsloten zakje (bvb ziplock zakje) of potje.

LET OP: niet in PVC bakjes bewaren want polymeerklei en PVC reageren met elkaar.

DIY box ~ overschotten polymeerklei bewaren

Wat met brokkelige polymeerklei ?

Klei die lang gelegen heeft of ouder is, kan hard of zelfs brokkelig zijn. Deze heeft extra aandacht nodig, extra beweging en extra warmte. Zeker in de winter als het koud is, kan dat gebeuren.

Indien heel brokkelig dan ga je het best met kleine beetjes deze klei terug wat zachter proberen te rollen tussen je handen.

Omgekeerd: als klei te zacht is in de zomer, dan even in de koelkast leggen.